Schokkende feiten en nuttige discussiestukken

RijksdagBijna elke dag schrik je wel eens als je (onder meer) Duitsland-watcher bent. Van wat je ziet over Duitsland op de TV, hoort van je bronnen of leest in de kranten of websites. Van dingen die je niet had verwacht en vaak ook niet had kunnen vermoeden, feiten of uitspraken die niet passen bij het beeld van het land, ook al volg je het land al vele decennia, vanaf een afstand of van binnenuit. Eigenlijk is het ook goed dat je je laat verrassen, zo blijf je journalistiek scherp.

Een greep uit de overrompelingen van de afgelopen dagen: de ADAC-affaire, waarbij een automobilistenvereniging met 19 miljoen leden niet veel beter blijkt te worden bestuurd dan een lokale sierduivenvereniging, de onthulling dat Alice Schwarzer, Duitslands bekendste feministe, een geheime bankrekening had in Zwitserland en de astronomische kosten van de pensioenhervorming van de Duitse minister van sociale zaken, Andrea Nahles. Hoogleraar Reinhold Schnabel berekende dat de verlaging van de pensioenleeftijd – op zich al een schokkende wending in de Duitse politiek – niet minder dan 233 mrd euro gaat kosten, uitgesmeerd over zestien jaar.

Maar gelukkig zijn er ook nieuwtjes die het beeld van Duitsland niet doen kantelen, maar juist verstevigen, of nuanceren. Zoals de bondige ‘discussion paper’ (pdf) van vier Duitse economen die verbonden zijn aan University College London. Zij betogen dat de Duitsers hun nieuwe economische Wirtschaftswunder niet te danken hebben aan bondskanselier Angel Merkel en evenmin aan haar voorganger Gerhard Schröder, wat een gangbare doch niet geheel juiste gedachte is in zowel Duitsland als daarbuiten, maar aan de Duitse hereniging.

De studie, From Sick Man of Europe to Economic Superstar: Germany’s Resurgent Economy, kwam eind vorige week al uit, maar werd gisteren pas opgepikt door Duitse kranten. Het rapport bevat een saaie, niet echt heldere analyse van de loonkosten in Duitsland gedurende de eerste twee decennia na de versmelting van Oost- en West-Duitland in 1990. Maar hun slotsom is duidelijk: er gaat veel te veel eer naar de politici. En ook naar Peter Hartz, de oud-personeelschef van Volkswagen die de bedenker is van een pakket arbeidsmarkthervormingen, die overigens in 2007 werd veroordeeld voor fraude, maar in november toch in het Élysée kwam om de Franse president François Hollande van adviezen te voorzien.

Volgens het kwartet, Christian Dustmann, Bernd Fitzenberger, Uta Schönberg en Alexandra Spitz-Oener, was de opening van de Oost-Europese markt voor Duitse investeringen de eigenlijke grote kracht achter de gestage verbetering van de Duitse concurrentiepositie. De vakbonden en ondernemingsraden hadden in de jaren negentig geen andere keuze dan akkoord te gaan met loonmatiging, op straffe van massawerkloosheid. Hierbij hielpen de decentrale aanpak die Duitsland zo kenmerkt en onderscheidt van bijvoorbeeld Frankrijk en de bereidheid om met elkaar, en niet tegen elkaar, naar een gemeenschappelijk doel toe te werken.

Een analyse die enkele populaire mythes doorprikt en die steun biedt bij verder journalistiek spitwerk. En met slechts twintig pagina’s behapbaarder en toegankelijker dan veel andere rapporten over de Duitse economie, waarbij de auteurs soms wel 500 pagina’s nodig hebben voor hun betoog.

Spannend is het of de uiteenzetting van de vier Duitsers aan de gerenommeerde Londense universiteit ook munitie bevat om onwaarheden of verdraaiingen in het komende boek van Gerhard Schröder op te sporen. Eerste voorpublicaties uit het drukwerk, Klare Worte, zeg maar Heldere Taal, duiden erop dat de oud-SPD-voorzitter en regeringsleider het (reactionaire) beleid van zijn opvolger, Merkel, aan de kaak stelt. Als hij zichzelf in het boek als de grote motor achter de hervormingen presenteert, zou dat op grond van de bevindingen van het viertal ontluisterend zijn. Maar hij zou je er niet mee schokken, want het past daarvoor te zeer bij het beeld dat journalisten hebben van politici.

Advertenties

One thought on “Schokkende feiten en nuttige discussiestukken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s